Franeker specialist knapte grafmonument Nederlands grootste
vestingbouwer net op tijd op
Menno
van Coehoorn ligt er weer keurig bij
Menno baron Van Coehoorn werd in 1641 geboren op de
Lusthoeve Lettinga Staate, in de buurt van Leeuwarden. Toen hij zestien was,
onderscheidde Menno zich als kapitein al bij de belegering van Maastricht
door Lodewijk XIV. Een paar jaar later schopte hij het tot kolonel. Hij
ontwierp in die tijd ook het coehoornmortier, een draagbaar stuk geschut met
fors grotere vuurkracht. Na zijn optreden bij de succesvolle herovering van
de stad Namen (1692) werd hij in de adelstand verheven. Als ingenieur is hij
vooral beroemd geworden door zijn publicatie ‘Nieuwe vestingbouw op een
natte of lage horisont’ (1685) over een systeem van vestingbouw, toegesneden
op het Nederlandse landschap. Als ingenieur-generaal van de
fortificatiewerken kon hij dat in de praktijk toepassen bij de aanleg van
een groot aantal stadsversterkingen en brede verdedigingslinies. De
vestingwerken van Bergen op Zoom gelden als mooiste voorbeeld.
ERIK BETTEN
Wijckel - Bijna was de redding te laat gekomen voor het
praalgraf van Nederlands grootste vestingbouwer Menno van Coehoorn
(1641-1704) in de Vaste Burchtkerk in Wijckel. ,,Het was één voor twaalf.
Het wapenschild hing nog aan een klein stukje roestig anker”, vertelt
restaureur Anske de Boer uit Franeker. ,,Door een verzakking bevond het hele
monument zich in een precaire toestand.”
Gistermiddag was De Boer een van de eregasten bij de onthulling
van het gerestaureerde marmeren praalgraf, gemaakt door de beeldhouwer
Pieter van der Plas, waarschijnlijk naar een ontwerp van de Franse
kunstenaar Daniel Marot. De specialist is tevreden over de manier waarop is
overlegd met monumentenzorg en de initiatiefnemers. ,,De stichting is snel
te werk gegaan.” Initiator van die stichting was Menno Aukes, die sinds 1975
eigenaar is van het praalgraf. Zijn moeder stamt af van Frederik Willem
graaf van Limburg Stirum, die getrouwd was met de kleindochter van Menno van
Coehoorn. Tijdens een bezoek aan het graf in Wijckel zag hij hoe slecht het
monument eraan toe was, en ondernam hij actie.
Al met al is 250.000 euro bijeengebracht, waarvoor niet alleen
het geschonden uiterlijk is hersteld, maar ook de verzakking is
gecorrigeerd. ,,Dat was een spannend moment. Om fatsoenlijk te kunnen
werken, moesten de steunbalken onder de tombe verwijderd worden. Daarmee
kwam het gevaarte op de zijkanten te hangen. Gelukkig kunnen we dat soort
omstandigheden dankzij de moderne meetapparatuur allemaal goed berekenen”,
legt De Boer uit. ,,Het grote doel was om de tombe zelf intact te houden.
Als we die hadden moeten demonteren, dan was het risico op extra
werkzaamheden veel groter geworden. Bovendien was in het eerste plan een
hele nieuwe fundering voorzien. Dat bleek uiteindelijk niet nodig.”
Advisering
De Boer legt zich gezien zijn leeftijd - hij is bijna zestig -
tegenwoordig meer toe op de advisering rond natuursteenrestauratie dan op
het eigenlijke werk. Hij is onder meer betrokken bij de restauratie van
monumenten voor slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. ,,Die zijn vaak van
kalksteen, en dat materiaal is inmiddels aan een opknapbeurt toe.”
Hoogtepunt tot nu toe was het praalgraf van Willem van Oranje
in Delft, waar hij vier jaar mee bezig was en dat in 2002 weer in oude
glorie was hersteld. ,,Het was heel bijzonder om te werken in zulke
omstandigheden. Financieel kan ineens veel meer dan anders, maar iedereen
kijkt wel over je schouder mee.” Daarmee wil hij overigens het graf in
Wijckel niet tekort doen. ,,Dit is ook prachtig. Het is altijd heel
bevredigend om een bouwvallig iets weer terug te brengen tot een monument in
goede staat.”
|
Fertel in freon |
Reageer op dit artikel |
Aantal reacties 0 |
<>
Reacties:
.jpg)
![[In aanbouw]](_borders/undercon.gif){kind=small}
